Elektrik Motorlu Araçlarda Yüksek ÖTV’ye Dikkat: Yasal Haklarınızı Biliyor musunuz?

Son yıllarda çevre dostu ve ileri teknolojiye sahip araçlara yönelim artarken, bu araçların vergi sınıflandırmasında yaşanan uygulama hataları da gündeme gelmeye başladı. Özellikle yalnızca elektrik motoru aracılığıyla hareket eden, içten yanmalı motoru yalnızca elektrik üretmek için kullanan sistemlere sahip araçlar, ÖTV uygulamaları açısından zaman zaman hatalı değerlendirmelere maruz kalabiliyor.

Bu yazıda, E-POWER ve benzeri teknolojilere sahip araçlarda karşılaşılan hatalı ÖTV uygulamaları ve bu uygulamalara karşı izlenebilecek hukuki yollar ele alınmaktadır.

Bu Teknolojiler Nasıl Çalışır?

E-POWER ve benzeri sistemlerde:

• Araç yalnızca elektrik motoruyla hareket eder.

• İçten yanmalı motor, sadece bataryayı şarj etmek amacıyla çalışır, tekerleklere doğrudan güç vermez.

• Bu yönüyle bu tür sistemler, klasik hibrit araçlardan farklıdır; çünkü klasik hibritlerde içten yanmalı motor da doğrudan hareket sağlar.

Ruhsatlarda bu araçların yakıt türü kısmında yalnızca “Elektrik” ibaresinin bulunması da, vergi sınıflandırmasında dikkate alınması gereken teknik bir unsurdur.

ÖTV Uygulamasındaki Hata Nedir?

Bu araçlar çoğu zaman vergi daireleri tarafından klasik hibrit araçlar gibi değerlendirilmekte ve buna bağlı olarak %80’e varan oranlarla ÖTV tahakkuk ettirilmektedir. Ancak teknik ve hukuki olarak bu araçların “sadece elektrik motorlu araç” kategorisine girmesi gerektiğinden, daha düşük bir ÖTV oranına (%10 gibi) tabi tutulmaları gerekir.

Bu konuda çeşitli yargı kararları mevcuttur ve hepsi aracın fiilen nasıl çalıştığının esas alınması gerektiğini vurgulamaktadır:

📌 İzmir Bölge İdare Mahkemesi 2. Vergi Dairesi – 10.10.2024 tarihli, E.2024/845, K.2024/1066 sayılı karar:

“...aracı hareket ettiren motorun elektrik motoru olduğu, içten yanmalı motorun sadece elektrik üretiminde kullanıldığı, dolayısıyla aracın 'sadece elektrik motorlu' araç olarak değerlendirilmesi gerektiği…”

📌 Danıştay 7. Daire – 11.02.2022 tarihli, E.2019/3070, K.2022/506 sayılı karar:

“...vergi uygulamasında önemli olan araçta elektrik motorunun bulunması değil, aracın yalnızca elektrik motoru ile hareket etmesidir. İçten yanmalı motorun tekerleklerle mekanik bir bağlantısı olmaması durumunda ‘sadece elektrik motorlu araç’ sayılır.”

Bu kararlar, teknik gerçeklik ile vergi uygulamasının örtüşmesi gerektiğini yargı kararıyla ortaya koymaktadır.

Araç Sahipleri Ne Yapabilir?

Eğer aracınız yalnızca elektrik motoruyla hareket ediyor, içten yanmalı motor yalnızca elektrik üretmek için çalışıyor ve buna rağmen yüksek oranda ÖTV tahakkuk ettirildiyse, şu yolları izleyebilirsiniz:

1. Vergi Dairesine düzeltme başvurusu (VUK m. 122)

2. Ret halinde Vergi Dairesi Başkanlığı'na şikayet (VUK m. 124)

3. Olumsuz yanıt durumunda Vergi Mahkemesi’nde dava açılması

Bu başvuruların teknik belge, ruhsat, fatura, ödeme belgesi ve emsal kararlarla desteklenmesi gerekmektedir.

Yalnızca elektrik motoruyla çalışan, içten yanmalı motoru doğrudan hareket için kullanmayan araçlar, vergi mevzuatı açısından “sadece elektrik motorlu” sınıfına dahil edilmelidir. Bu sistemleri kullanan E-POWER ve benzeri teknolojilere sahip araçların yanlış sınıflandırma sonucu yüksek ÖTV’ye tabi tutulması halinde, vergi iadesi talep edilmesi mümkündür.

Vergi uygulamalarındaki teknik yanlışların telafisi için hukuki süreçlerin işletilmesi, hem vergi adaleti hem de bireysel haklar açısından önem arz etmektedir.